آشپزخانه فضای باز یکی از جذاب‌ترین بخش‌های طراحی محوطه ویلا، باغ و حیاط است. داشتن یک فضای مناسب برای پخت‌وپز در کنار فضای نشیمن و غذاخوری باعث می‌شود استفاده از حیاط و باغ تنها به نشستن و استراحت محدود نباشد و بتوان مهمانی‌ها و دورهمی‌ها را نیز در فضای باز برگزار کرد.
طراحی یک آشپزخانه فضای باز فقط به قرار دادن یک باربیکیو و چند کابینت در حیاط محدود نمی‌شود. محل قرارگیری آشپزخانه، مسیر رفت‌وآمد، نوع مصالح، تجهیزات، دسترسی به آب و برق، سیستم تهویه، نورپردازی و حتی فاصله آن از مبلمان فضای باز باید از ابتدا به‌درستی مشخص شود.
در این مقاله بررسی می‌کنیم چگونه یک آشپزخانه فضای باز طراحی کنیم و برای انتخاب چیدمان، مصالح و تجهیزات چه نکاتی را باید در نظر بگیریم تا آشپزخانه‌ای کاربردی، مقاوم و هماهنگ با فضای ویلا یا باغ داشته باشیم.
آشپزخانه فضای باز چیست؟
آشپزخانه فضای باز به فضایی در محوطه بیرونی خانه، ویلا، باغ یا روف گاردن گفته می‌شود که برای آماده‌سازی، پخت‌وپز و سرو غذا در فضای بیرون طراحی شده است. این فضا می‌تواند بسیار ساده باشد و تنها یک باربیکیو و سطح کار داشته باشد یا به یک آشپزخانه کامل با سینک، اجاق، یخچال، کابینت و فضای غذاخوری تبدیل شود.
مهم‌ترین تفاوت آشپزخانه فضای باز با آشپزخانه داخلی، قرار گرفتن تجهیزات و مصالح در معرض شرایط محیطی است. به همین دلیل انتخاب متریال مقاوم در برابر رطوبت، نور خورشید، تغییرات دما و آلودگی اهمیت زیادی دارد.
قبل از طراحی آشپزخانه فضای باز به چه نکاتی توجه کنیم؟
قبل از انتخاب کابینت و تجهیزات، باید مشخص کنید آشپزخانه قرار است دقیقاً چه کاربردی داشته باشد. یک آشپزخانه کوچک برای استفاده روزمره با آشپزخانه‌ای که برای مهمانی‌های بزرگ طراحی می‌شود، نیازهای کاملاً متفاوتی دارد.
برای شروع بهتر است به این سؤالات پاسخ دهید:
- چند نفر معمولاً از آشپزخانه استفاده می‌کنند؟
- آیا آشپزی در فضای باز به‌صورت روزمره انجام می‌شود یا فقط هنگام مهمانی؟
- چه تجهیزاتی واقعاً مورد نیاز است؟
- آیا امکان دسترسی به آب و برق وجود دارد؟
- آیا آشپزخانه به سایه‌بان یا سقف نیاز دارد؟
- فاصله آشپزخانه تا خانه و فضای غذاخوری چقدر است؟
- شرایط آب‌وهوایی منطقه چگونه است؟
پاسخ به این سؤالات کمک می‌کند قبل از صرف هزینه برای تجهیزات، اندازه و امکانات مورد نیاز را مشخص کنید.
بهترین محل برای آشپزخانه فضای باز کجاست؟
محل قرارگیری آشپزخانه یکی از مهم‌ترین تصمیمات در طراحی آن است. بهتر است آشپزخانه به فضای غذاخوری و نشیمن بیرونی نزدیک باشد تا رفت‌وآمد بین این قسمت‌ها راحت انجام شود.
اگر آشپزخانه بیش از حد از خانه فاصله داشته باشد، انتقال مواد غذایی، ظروف و تجهیزات می‌تواند آزاردهنده شود. از طرف دیگر، قرار دادن آن در محلی که مستقیماً در مسیر رفت‌وآمد قرار دارد نیز می‌تواند باعث شلوغی و کاهش ایمنی شود.
در صورت امکان، آشپزخانه را در قسمتی قرار دهید که از باد شدید و تابش مستقیم و طولانی‌مدت خورشید در امان باشد. استفاده از پرگولا، سایه‌بان یا سقف سبک می‌تواند شرایط استفاده از آشپزخانه را در ساعات مختلف روز بهتر کند.
اگر در حال طراحی فضای کلی محوطه هستید، مطالعه مقاله پرگولا چیست؟ نیز می‌تواند برای انتخاب نوع سایه‌بان مناسب مفید باشد.
انواع چیدمان آشپزخانه فضای باز
آشپزخانه فضای باز را می‌توان با توجه به اندازه فضا و تعداد تجهیزات به شکل‌های مختلف طراحی کرد. انتخاب چیدمان مناسب باعث می‌شود از فضای موجود بیشترین استفاده را داشته باشید.
آشپزخانه خطی
در چیدمان خطی، تجهیزات در امتداد یک دیوار یا یک خط قرار می‌گیرند. این مدل برای فضاهای کوچک بسیار مناسب است و می‌تواند شامل باربیکیو، سینک، سطح کار و چند کابینت باشد.
مزیت اصلی این مدل، استفاده کم از فضا و ساده بودن ساخت آن است. اگر فضای محدودی در تراس، حیاط یا کنار استخر دارید، چیدمان خطی می‌تواند گزینه مناسبی باشد.
آشپزخانه L شکل
در آشپزخانه L شکل، تجهیزات در دو ضلع عمود بر یکدیگر قرار می‌گیرند. این مدل فضای کار بیشتری ایجاد می‌کند و امکان جداسازی بخش پخت‌وپز، آماده‌سازی و شست‌وشو را فراهم می‌کند.
این چیدمان برای ویلاها و باغ‌هایی که فضای متوسط یا بزرگ دارند بسیار کاربردی است و می‌توان در قسمت بیرونی آن یک میز غذاخوری یا مبلمان فضای باز قرار داد.
آشپزخانه U شکل
چیدمان U شکل فضای بیشتری برای کابینت و تجهیزات ایجاد می‌کند و برای آشپزخانه‌های بزرگ مناسب‌تر است. در این مدل سه ضلع فضا برای قرار دادن تجهیزات مورد استفاده قرار می‌گیرند.
البته در آشپزخانه فضای باز نباید صرفاً به تعداد کابینت‌ها توجه کرد. فضای کافی برای حرکت افراد و باز شدن در کابینت‌ها نیز باید در نظر گرفته شود.
آشپزخانه جزیره‌ای
اگر فضای کافی دارید، می‌توان یک جزیره مرکزی به آشپزخانه اضافه کرد. جزیره می‌تواند به‌عنوان سطح آماده‌سازی غذا، میز سرو یا حتی فضای نشستن مورد استفاده قرار گیرد.
در طراحی جزیره باید فاصله مناسب آن با سایر تجهیزات حفظ شود تا مسیر رفت‌وآمد و استفاده از سینک، باربیکیو و کابینت‌ها محدود نشود.
مثلث کار در آشپزخانه فضای باز
یکی از اصول کاربردی در طراحی آشپزخانه، توجه به ارتباط بین سه بخش اصلی یعنی محل آماده‌سازی، محل پخت‌وپز و محل شست‌وشو است.
در آشپزخانه فضای باز نیز بهتر است سینک، باربیکیو یا اجاق و سطح آماده‌سازی غذا در موقعیت‌هایی قرار بگیرند که رفت‌وآمد بین آن‌ها کوتاه و راحت باشد.
برای مثال اگر سینک در یک انتها و باربیکیو در فاصله بسیار زیادی از آن قرار گرفته باشد، هنگام آشپزی مجبور خواهید بود دائماً بین دو قسمت رفت‌وآمد کنید. طراحی مناسب باید این مسیرها را تا حد امکان کوتاه کند.
چه تجهیزاتی برای آشپزخانه فضای باز لازم است؟
لازم نیست هر آشپزخانه فضای بازی تمام تجهیزات یک آشپزخانه داخلی را داشته باشد. تجهیزات باید بر اساس میزان استفاده و فضای موجود انتخاب شوند.
باربیکیو و گریل
باربیکیو معمولاً اصلی‌ترین تجهیز آشپزخانه فضای باز است. مدل‌های مختلف گازی، ذغالی و برقی وجود دارند و انتخاب میان آن‌ها به نوع استفاده، دسترسی به سوخت و امکانات محل بستگی دارد.
هنگام انتخاب باربیکیو بهتر است علاوه بر اندازه سطح پخت، امکان تمیزکاری، کیفیت ساخت و مقاومت آن در برابر شرایط محیطی را نیز بررسی کنید.
سینک
وجود سینک باعث می‌شود شست‌وشوی مواد غذایی، ظروف و دست‌ها بسیار راحت‌تر شود. اگر قرار است آشپزخانه به‌صورت مرتب استفاده شود، داشتن سینک یکی از کاربردی‌ترین تجهیزات است.
برای نصب سینک باید از ابتدا مسیر لوله‌کشی آب و تخلیه فاضلاب در نظر گرفته شود. قرار دادن سینک بدون برنامه‌ریزی تأسیسات می‌تواند هزینه اجرای پروژه را افزایش دهد.
یخچال فضای باز
اگر آشپزخانه فضای باز برای مهمانی و استفاده مداوم طراحی می‌شود، یک یخچال کوچک می‌تواند بسیار کاربردی باشد. نوشیدنی‌ها، مواد غذایی و اقلام مورد نیاز آشپزی را می‌توان در همان محل نگهداری کرد.
در صورت نصب یخچال در فضای بیرونی، باید محصولی انتخاب شود که برای شرایط محل نصب مناسب باشد و در برابر دما و رطوبت محیط محدودیت نداشته باشد.
کابینت و فضای ذخیره‌سازی
کابینت فضای باز فقط برای زیبایی نیست. وجود فضای کافی برای نگهداری ظروف، ابزار آشپزی، مواد غذایی و لوازم نظافت باعث می‌شود آشپزخانه مرتب‌تر و کاربردی‌تر باشد.
بهتر است وسایلی که بیشتر استفاده می‌شوند در دسترس و وسایل کم‌استفاده‌تر در کابینت‌های دورتر قرار بگیرند.
سطح کار
یکی از مواردی که در طراحی آشپزخانه فضای باز گاهی نادیده گرفته می‌شود، سطح کافی برای آماده‌سازی غذا است. حتی اگر باربیکیو و سینک مناسبی داشته باشید، بدون فضای کافی برای خرد کردن، قرار دادن ظروف و آماده‌سازی مواد غذایی، کار کردن در آشپزخانه دشوار خواهد بود.
بهترین مصالح برای ساخت آشپزخانه فضای باز
انتخاب مصالح مناسب اهمیت زیادی دارد؛ زیرا آشپزخانه در معرض باران، نور خورشید، گردوغبار و تغییرات دمایی قرار دارد.
استیل ضدزنگ
استیل ضدزنگ یکی از گزینه‌های محبوب برای بخش‌هایی مانند سینک، سطح کار و بعضی تجهیزات آشپزخانه فضای باز است. ظاهر مدرن و مقاومت مناسب آن باعث شده در طراحی‌های مدرن کاربرد زیادی داشته باشد.
سنگ طبیعی
سنگ طبیعی می‌تواند برای صفحه کابینت، دیوار یا بخش‌هایی از سازه مورد استفاده قرار گیرد. مقاومت و ظاهر طبیعی سنگ باعث می‌شود با محیط باغ و ویلا هماهنگی خوبی داشته باشد.
البته نوع سنگ باید با توجه به میزان جذب آب، مقاومت در برابر تغییرات دما و شرایط اقلیمی منطقه انتخاب شود.
سرامیک و پرسلان
سرامیک و پرسلان نیز می‌توانند برای برخی سطوح آشپزخانه فضای باز مورد استفاده قرار بگیرند. این مصالح در طرح‌ها و رنگ‌های متنوعی تولید می‌شوند و در صورت انتخاب محصول مناسب، می‌توانند گزینه‌ای کاربردی برای محیط بیرونی باشند.
آجر
آجر می‌تواند ظاهر گرم و سنتی‌تری به آشپزخانه فضای باز بدهد. ترکیب آجر با چوب، سنگ و فلز برای ویلاهایی با سبک کلاسیک یا روستیک می‌تواند جذاب باشد.
کابینت آشپزخانه فضای باز از چه جنسی باشد؟
کابینت آشپزخانه بیرونی باید مقاومت بیشتری نسبت به کابینت داخلی داشته باشد. رطوبت و تغییرات دمایی می‌توانند به بعضی از متریال‌ها آسیب بزنند.
استیل ضدزنگ یکی از گزینه‌های مقاوم برای محیط بیرونی است. آلومینیوم نیز به دلیل وزن مناسب و مقاومت در برابر خوردگی می‌تواند در طراحی کابینت مورد استفاده قرار گیرد.
اگر از چوب استفاده می‌کنید، بهتر است چوبی انتخاب شود که برای فضای بیرونی مناسب باشد و پوشش محافظ آن نیز به‌صورت دوره‌ای بررسی و تجدید شود.
در انتخاب کابینت، تنها ظاهر را در نظر نگیرید و شرایط آب‌وهوایی محل، میزان بارندگی و شدت تابش خورشید را نیز بررسی کنید.
کفپوش مناسب برای آشپزخانه فضای باز
کف آشپزخانه فضای باز باید در برابر رطوبت مقاوم باشد و در حالت خیس تا حد امکان لغزنده نباشد. همچنین تمیز کردن آن باید ساده باشد؛ زیرا هنگام آشپزی احتمال ریختن روغن، مواد غذایی و نوشیدنی وجود دارد.
سرامیک‌های مناسب فضای بیرونی، سنگ و برخی کفپوش‌های مقاوم می‌توانند مورد استفاده قرار گیرند. هنگام انتخاب کفپوش، مقاومت در برابر تغییرات دما و میزان لغزندگی سطح را نیز بررسی کنید.
برای آشنایی بیشتر با انتخاب کفپوش محوطه می‌توانید مقاله بهترین کفپوش برای ویلا را نیز مطالعه کنید.
اهمیت سایه‌بان در آشپزخانه فضای باز
آشپزخانه‌ای که کاملاً در معرض آفتاب و باران قرار داشته باشد، نیاز بیشتری به نگهداری خواهد داشت. ایجاد یک سایه‌بان یا سقف مناسب می‌تواند شرایط استفاده از آشپزخانه را بهتر کند و از تجهیزات در برابر شرایط جوی محافظت کند.
پرگولا، سقف ثابت، سایه‌بان پارچه‌ای و سازه‌های ترکیبی از گزینه‌هایی هستند که می‌توان با توجه به معماری ساختمان و شرایط محیطی انتخاب کرد.
اگر هدف شما ایجاد فضایی چهار فصل است، بهتر است از همان مرحله طراحی امکان پوشش مناسب و تهویه کافی را در نظر بگیرید.
تهویه و ایمنی در آشپزخانه فضای باز
اگرچه آشپزخانه در فضای بیرون قرار دارد، اما تهویه همچنان اهمیت دارد؛ به‌خصوص زمانی که آشپزخانه دارای سقف یا دیوارهای جانبی باشد.
باربیکیو و تجهیزات پخت‌وپز باید در محلی قرار بگیرند که دود و حرارت به سمت فضای نشیمن، پنجره‌ها یا ورودی ساختمان هدایت نشود. همچنین مواد قابل اشتعال مانند پارچه، چوب خشک و برخی وسایل تزئینی نباید در نزدیکی منبع حرارت قرار داشته باشند.
مسیر دسترسی به تجهیزات و امکان خاموش کردن سریع وسایل نیز باید از ابتدا در طراحی در نظر گرفته شود.
نورپردازی آشپزخانه فضای باز
نورپردازی مناسب باعث می‌شود آشپزخانه در شب نیز قابل استفاده باشد. بهتر است علاوه بر نور عمومی، بخش‌های مهم مانند سطح کار، سینک و محل پخت‌وپز نیز نور کافی داشته باشند.
نورپردازی نباید مستقیماً در چشم افراد قرار بگیرد. استفاده از چراغ‌های کاربردی در قسمت کار و نورهای ملایم‌تر در اطراف فضای غذاخوری می‌تواند هم عملکرد و هم زیبایی محیط را افزایش دهد.
چگونه آشپزخانه فضای باز را با مبلمان هماهنگ کنیم؟
آشپزخانه فضای باز معمولاً بخشی از یک فضای بزرگ‌تر است که شامل نشیمن، غذاخوری، باغ یا محوطه استخر می‌شود. به همین دلیل بهتر است سبک طراحی آشپزخانه با سایر قسمت‌های محوطه هماهنگ باشد.
برای مثال در یک ویلای مدرن می‌توان از ترکیب آلومینیوم، استیل، سنگ و رنگ‌های خنثی استفاده کرد و مبلمان فضای باز را نیز با همین سبک انتخاب کرد.
در فضاهای سنتی‌تر، ترکیب چوب، آجر و سنگ طبیعی می‌تواند هماهنگی بیشتری ایجاد کند.
اگر قصد دارید فضای نشیمن و آشپزخانه را در کنار یکدیگر طراحی کنید، انتخاب اندازه مناسب میز و صندلی نیز اهمیت دارد. برای این کار می‌توانید به مقاله راهنمای انتخاب اندازه مناسب میز و صندلی فضای باز مراجعه کنید.
آشپزخانه فضای باز کوچک چگونه طراحی شود؟
برای طراحی یک آشپزخانه کوچک لازم نیست تمام تجهیزات را حذف کنید. بهتر است ابتدا وسایل ضروری را مشخص کرده و از فضای عمودی و کابینت‌های چندمنظوره استفاده کنید.
- از چیدمان خطی یا L شکل استفاده کنید.
- باربیکیو را متناسب با تعداد افراد انتخاب کنید.
- از کابینت‌های عمودی برای افزایش فضای ذخیره‌سازی استفاده کنید.
- وسایل غیرضروری را حذف کنید.
- از یک سطح کار چندمنظوره استفاده کنید.
- فضای آشپزخانه را با مسیر رفت‌وآمد تداخل ندهید.
در فضاهای کوچک، انتخاب تجهیزات جمع‌وجور و طراحی صحیح اهمیت بیشتری از تعداد زیاد امکانات دارد.
اشتباهات رایج در طراحی آشپزخانه فضای باز
برخی اشتباهات در مرحله طراحی می‌توانند بعداً هزینه زیادی ایجاد کنند. بهتر است قبل از شروع ساخت، این موارد را بررسی کنید:
- انتخاب محل نامناسب و دور از فضای غذاخوری
- نادیده گرفتن مسیر آب و فاضلاب
- استفاده از مصالح نامناسب برای فضای بیرونی
- کمبود فضای آماده‌سازی غذا
- نداشتن فضای ذخیره‌سازی کافی
- قرار دادن باربیکیو در مسیر نامناسب باد
- بی‌توجهی به سایه و محافظت در برابر باران
- انتخاب تجهیزات بزرگ‌تر از نیاز واقعی
- کمبود نور در سطح کار
- عدم توجه به مسیر رفت‌وآمد اطراف آشپزخانه
هزینه طراحی آشپزخانه فضای باز به چه عواملی بستگی دارد؟
هزینه ساخت آشپزخانه فضای باز عدد ثابتی نیست و به اندازه پروژه، نوع سازه، تجهیزات و مصالح مورد استفاده بستگی دارد.
یک آشپزخانه ساده که تنها شامل باربیکیو، سطح کار و چند کابینت است، هزینه بسیار متفاوتی با یک آشپزخانه کامل دارای سینک، یخچال، اجاق، کابینت‌های سفارشی، سقف و سیستم نورپردازی خواهد داشت.
برای کنترل هزینه، بهتر است ابتدا تجهیزات ضروری را مشخص کنید و امکانات جانبی را بر اساس بودجه به پروژه اضافه کنید. این روش باعث می‌شود هزینه‌های غیرضروری در ابتدای پروژه افزایش پیدا نکند.
یک آشپزخانه فضای باز ایده‌آل چه ویژگی‌هایی دارد؟
یک آشپزخانه فضای باز مناسب لزوماً بزرگ یا بسیار لوکس نیست. مهم‌ترین ویژگی آن این است که با نیاز کاربران و شرایط محیطی هماهنگ باشد.
- چیدمان کاربردی و مسیر رفت‌وآمد مناسب داشته باشد.
- از مصالح مقاوم در برابر شرایط محیطی ساخته شده باشد.
- سطح کافی برای آماده‌سازی غذا داشته باشد.
- فضای ذخیره‌سازی مناسبی داشته باشد.
- دسترسی مناسبی به آب و برق داشته باشد.
- تهویه و ایمنی آن به‌درستی در نظر گرفته شده باشد.
- نورپردازی مناسب برای استفاده شبانه داشته باشد.
- با معماری ویلا و طراحی فضای باز هماهنگ باشد.
- تمیز کردن و نگهداری آن ساده باشد.
جمع‌بندی؛ چگونه یک آشپزخانه فضای باز کاربردی طراحی کنیم؟
برای طراحی یک آشپزخانه فضای باز موفق، ابتدا باید نیازهای واقعی خود را مشخص کنید و سپس بر اساس اندازه فضا، محل قرارگیری، تعداد کاربران و شرایط آب‌وهوایی تصمیم بگیرید.
چیدمان خطی برای فضاهای کوچک، مدل L شکل برای فضاهای متوسط و چیدمان U شکل یا جزیره‌ای برای فضاهای بزرگ‌تر مناسب است. در انتخاب مصالح نیز باید مقاومت در برابر رطوبت، نور خورشید و تغییرات دما را در اولویت قرار داد.
باربیکیو، سینک، سطح کار و فضای ذخیره‌سازی معمولاً مهم‌ترین اجزای آشپزخانه هستند و تجهیزاتی مانند یخچال، اجاق یا جزیره را می‌توان بر اساس میزان استفاده و بودجه اضافه کرد.
در نهایت، آشپزخانه فضای باز زمانی بهترین نتیجه را خواهد داشت که در کنار فضای نشیمن و غذاخوری طراحی شود و با سایر عناصر محوطه مانند مبلمان فضای باز، پرگولا، کفپوش، نورپردازی و فضای سبز هماهنگی داشته باشد.
سؤالات متداول
آشپزخانه فضای باز را کجای حیاط یا ویلا بسازیم؟
بهتر است آشپزخانه در نزدیکی فضای غذاخوری و نشیمن قرار داشته باشد و در عین حال از مسیر اصلی رفت‌وآمد فاصله مناسبی داشته باشد. جهت باد، تابش خورشید و دسترسی به آب و برق نیز باید در انتخاب محل در نظر گرفته شود.
بهترین متریال برای کابینت آشپزخانه فضای باز چیست؟
استیل ضدزنگ و آلومینیوم از گزینه‌های رایج برای محیط بیرونی هستند. چوب مناسب فضای باز نیز قابل استفاده است، اما به مراقبت و پوشش محافظ مناسب نیاز دارد.
آیا برای آشپزخانه فضای باز به سقف نیاز داریم؟
وجود سقف یا سایه‌بان الزامی نیست، اما می‌تواند از تجهیزات در برابر آفتاب و باران محافظت کند و شرایط استفاده از آشپزخانه را در ساعات مختلف روز بهتر کند.
برای یک آشپزخانه فضای باز کوچک چه تجهیزاتی لازم است؟
در فضای کوچک معمولاً یک باربیکیو، سطح کار، فضای ذخیره‌سازی و در صورت امکان یک سینک می‌تواند نیازهای اصلی را پوشش دهد. تجهیزات بیشتر را می‌توان بر اساس میزان استفاده اضافه کرد.
آیا می‌توان آشپزخانه فضای باز را کنار استخر ساخت؟
بله، آشپزخانه کنار استخر می‌تواند برای مهمانی و استفاده تفریحی بسیار کاربردی باشد. با این حال باید فاصله مناسب از آب، ایمنی تجهیزات، مقاومت مصالح در برابر رطوبت و مسیر رفت‌وآمد به‌دقت بررسی شود.
آیا آشپزخانه فضای باز برای استفاده در تمام فصل‌ها مناسب است؟
با طراحی مناسب می‌توان از آشپزخانه فضای باز در بیشتر فصل‌ها استفاده کرد. سایه‌بان یا سقف، تجهیزات مقاوم، نورپردازی مناسب و محافظت در برابر باران و سرما می‌توانند امکان استفاده از آن را افزایش دهند.
Persian 
English